skip to Main Content

Griep wordt veroorzaakt door het griepvirus (influenzavirus). Het is een besmettelijke ziekte van de luchtwegen. In het dagelijks spraakgebruik worden allerlei ziekten waarbij verkoudheid, hoesten en koorts optreden ‘griep’ genoemd. Deze informatie gaat uitsluitend over de echte griep (veroorzaakt door het influenzavirus).

Hoe ontstaat de griep?

Griep komt in Nederland elk jaar voor, meestal in de wintermaanden. Dit noemen we de seizoensgriep. Omdat er verschillende soorten griepvirussen zijn die steeds veranderen, kan iemand telkens opnieuw griep krijgen. Er zijn twee typen influenzavirussen die de meeste griep bij mensen veroorzaken: influenzavirus A en B. De type-A-virussen zijn weer verder onder te verdelen in subtypen, zoals H1N1 en H3N2. De influenza-B-virussen worden onderverdeeld in lijnen, namelijk de Yamagata-lijn en de Victoria-lijn.

Het influenzavirus is zeer besmettelijk en is aanwezig in speeksel, snot en slijm. Het kan daarom makkelijk van mens tot mens worden overgedragen of via voorwerpen die zijn aangeraakt door iemand die het virus bij zich draagt. De incubatietijd van griep is één tot twee dagen. In die tijd kunnen zijn mensen met het virus al wel besmettelijk. Ook nadat de symptomen van de griep verdwenen zijn kunnen zij nog het virus overdragen nog. Die periode kan zo’n vijf dagen duren, bij kinderen zelfs langer.

Wat is het verschil tussen griep en verkoudheid?

Een griep verschilt op verschillende vlakken van een verkoudheid. Griep wordt veroorzaakt door het influenzavirus, verkoudheid door tal van virussen, maar meestal is het rhinovirus de veroorzaker. De symptomen van verkoudheid zijn in vergelijking met de griep mild en leiden zelden tot ernstige complicaties. Bij griep is dit vaker het geval, zeker bij mensen die binnen een risicogroep vallen, zoals ouderen en mensen met een verminderde weerstand. Ook de symptomen zijn niet hetzelfde. Zo treedt bij een reguliere verkoudheid geen hoge koorts op.

Wat zijn griepsymptomen?

Echte griep is te herkennen aan deze symptomen:

  • Hoge koorts, binnen 12 uur oplopend tot 39 graden
  • Koude rillingen
  • Hoofdpijn
  • Heftige spierpijn en vermoeidheid
  • Keelpijn en droge hoest

Mensen met griep voelen zich vaak nog het plezierigste in bed, maar de griep gaat daar niet eerder van over. Het kan meerdere dagen en in sommige gevallen weken kan duren voordat de klachten voorbij zijn. Wie gezond is kan het verloop van de griep afwachten en eventueel na een paar dagen contact opnemen met de huisarts, als de griepsymptomen niet afnemen of zelfs verergeren. Mensen die in een risicogroep zitten kunnen het beste direct hun huisarts inlichten. De volgende groepen lopen een extra groot risico.

  • 60 jaar of ouder
  • met een hart- of vaatziekte
  • met een longziekte
  • met diabetes
  • met een nierziekte
  • met weinig weerstand (door ziekte of medicijnen, zoals chemotherapie)

In de volgende gevallen is het ook verstandig om contact op te nemen met de huisarts: bij benauwdheid, veel slijmproductie bij het hoesten, sufheid of te weinig drinken of plassen.

Wat te doen tegen griep?

Bij de meeste mensen gaat griep vanzelf weer over, zonder blijvende klachten of gevolgen. Het is vervelend, maar verder relatief onschuldig. Er bestaan ook geen medicijnen die mensen specifiek van de griep genezen. In de meeste gevallen is het advies om rust te nemen en genoeg water te drinken. Tegen de pijn en de koorts helpt paracetamol wel wat (voor volwassenen maximaal 4 maal daags 2 tabletten van 500 mg).

Er bestaat wel een preventieve maatregel: de griepprik.

Wat is de griepprik?

De griep kan tot complicaties leiden, zoals een longontsteking, wat bij bepaalde risicogroepen tot ernstige gezondheidsproblemen kan leiden. Met name voor deze risicogroep is de griepprik bedoeld. Dit is een inenting die beschermt tegen een aantal veelvoorkomende varianten van het influenzavirus. De griepprik verkleint de kans dat iemand de griep krijgt, maar kan dit niet altijd voorkomen. Het kan dus zijn dat mensen die de griepprik hebben gekregen toch ziek worden van het virus. In die gevallen verloopt de ziekte wel minder heftig.

Wie kan de griepprik halen?

De griepprik wordt ieder jaar gratis aangeboden aan mensen die binnen een van de risicogroepen vallen. Daarbij gaat het om mensen met:

  • een leeftijd van 60 jaar of ouder
  • longziekten en aandoeningen aan de luchtwegen, zoals astma, chronische bronchitis of longemfyseem
  • hartziekten, zoals mensen die een hartaanval gehad hebben, mensen die hartklachten hebben zoals hartritmestoornissen, of mensen die een hartoperatie hebben ondergaan
  • diabetes (suikerziekte); niet alleen mensen die insuline spuiten, maar ook de mensen die tabletten met bloedsuikerverlagende middelen slikken of een diabetesdieet volgen
  • een nieraandoening; vooral als de nieren door een ziekte niet goed werken (dus niet bij nierstenen)
  • weinig weerstand door andere ziekten of door een medische behandeling, bijvoorbeeld mensen die recent een beenmergtransplantatie hebben ondergaan, mensen die met hiv zijn geïnfecteerd, mensen waarbij de milt is verwijderd (asplenie), mensen met een auto-immuunziekte, mensen met leukemie (bloedkanker) en mensen die chemotherapie of bestraling ondergaan
  • een leeftijd vanaf 6 maanden tot 18 jaar die langdurig salicylaten gebruiken (bijvoorbeeld bij chronische darmaandoeningen)
  • een verstandelijke handicap die begeleid wonen
  • een woning in een verpleeghuis die niet vallen onder bovengenoemde categorieën.

Ook mensen die niet binnen een van deze groepen vallen kunnen de griepprik halen, maar moeten deze dan wel zelf betalen, inclusief de kosten van het laten zetten van de prik. Voor de prik is een recept van de huisarts nodig.

Wat doet de griepprik?

De griepprik bevat een afgezwakte en dode vorm van het griepvirus. Door dit toe te dienen maakt het lichaam afweerstoffen aan en wordt de kans op griep kleiner. Omdat het virus in de prik niet meer leeft, is het niet mogelijk om ziek te worden door de griepprik. Wel kunnen er enkele bijwerkingen optreden, zoals lusteloosheid, hoofdpijn of een lichte verhoging, omdat het lichaam de inenting verwart met een echte infectie. Daaruit blijkt dat de griepprik effect heeft, omdat er afweerstoffen worden gevormd.

Dit zijn de feiten en fabels over de griepprik

Is er een griepepidemie?

Ieder jaar krijgen veel mensen in Nederland griep, maar niet iedereen wordt er door getroffen. Het gaat om slechts 5 tot 10 procent van de mensen. Als er veel griepgevallen tegelijkertijd voorkomen, dan wordt al snel gesproken van een griepepidemie.

Van een epidemie is echter pas sprake als het aantal mensen dat bij hun huisarts aanklopt met griepachtige klachten twee achtereenvolgende weken hoger ligt dan 58 per 100.000 inwoners. Op de website van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu wordt bijgehouden hoeveel griep er voorkomt in Nederland.

Informatieve video

Back To Top